języki: PL EN
rozmiar tekstu: A A A
wersja portalu: Dzień Noc WAI

Oswajanie ADHD z Joanną Szczepkowską podczas V Katowickiego Karnawału Komedii

Nieodłącznymi elementami każdego karnawału są zabawa i śmiech. Ludzie bawią się, bawią i rozśmieszają innych, a także śmieją się sami  z siebie. To wszystko zawiera w sobie również Katowicki Karnawał Komedii. Spektaklem, który niewątpliwie jest rodzajem zabawnego obnażenia się aktora przed widzem jest monodram Joanny Szczepkowskiej pt. „ADHD i inne cudowne zjawiska. Wykład nieprzewidywalny”.

Spektakl, którego tytuł sugeruje wykład na temat dysfunkcji, jaką jest ADHD, przeradza się w serię wydarzeń, splecionych ze sobą i przeplatanych wspomnieniami, anegdotami z przeszłości, które w efekcie dają żywy przykład tytułowego zjawiska. Widz zyskuje wiedzę o ADHD, które zdiagnozowano właśnie u Joanny Szczepkowskiej, w zupełnie lekki i przystępny sposób, a mimo to skłaniający do refleksji.

Na scenie obok Joanny Szczepkowskiej pojawia się jej córka, Hanna Konarowska, reprezentująca w spektaklu „normalny”, czyli nie zdominowany przez dysfunkcję punkt widzenia otaczającej rzeczywistości. To ona jest osobą, którą mógłby być każdy z nas. Denerwuje ją chaos, w którym żyje i który tworzy wokół siebie główna bohaterka. Potem ją to śmieszy, dziwi, zaskakuje, ale problem zyskuje także jej zrozumienie.

Na pochwałę zasługuje pomysł autorki – aktorki, która ADHD przez niektórych uważane za chorobę, postanawia oswoić poprzez śmiech. Salwy śmiechu wywołują opowieści o zapominaniu, gubieniu rzeczy, ogromnym zapale do nowych pomysłów. Jednocześnie nieco gorzkiego tonu nadają komedii sceny, w których bohaterka opowiada o momentach zagubienia – nie zrealizowanych pomysłach, niskim poczuciu wartości, problemach w urzędach, migotaniu myśli. Niewątpliwie na odbiór tego, co działo się na scenie, miał wpływ kameralny charakter sali Teatru Korez, który daje poczucie intymności i szczerości.

Duże wrażenie wywiera na mnie sam fakt, że osoba cierpiąca na deficyt uwagi jest aktorką i to aktorką bardzo dobrą. W „ADHD i innych zjawiskach” Szczepkowska wykazuje się niezwykłą świadomością swoich ograniczeń, które jednak ostatecznie uznaje za potencjał i skarb. Umiejętne ujęcie tematu sprawia, że właściwie jedna osoba, sama rozproszona, potrafi na tak długi czas skupić na sobie niczym niezmąconą, uwagę.

Zamysł i wizja spektaklu są bardzo ciekawe. Z jednej strony to ukłon wobec zmagających się z ADHD, z drugiej próba wytłumaczenia istoty zjawiska poprzez autentyczne sytuacje. Ujęcie tematu przez Szczepkowską w kategoriach komediowych świadczy o dużej odwadze, która się opłaciła. Widz poznaje bowiem dwie strony deficytu uwagi – obie prawdziwe. Ponadto kilkadziesiąt minut spędzonych w teatrze nie było czasem pustego śmiechu, a okazją do przemyśleń nad człowieczeństwem w ogóle, nad różnicami, które nas dzielą, ale także łączą i nad ważną umiejętnością, jaką jest akceptacja samego siebie. Na pewno dystans i humor są tu niezbędne. A tych nie zabrakło w oryginalnej sztuce Joanny Szczepkowskiej.

Angelika Kawa

 „ADHD i inne cudowne zjawiska. Wykład nieprzewidywalny”
Joanna Szczepkowska
Muzyka: Piotr Olszewski
Video: Michał Januszaniec
Obsada: Joanna Szczepkowska, Hanna Konarowska, aktorzy czytający listy od osób z deficytem uwagi
Czas trwania: 75 minut
Premiera: 05.05.2011, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego

PDF Print