języki: PL EN
rozmiar tekstu: A A A
wersja portalu: Dzień Noc WAI

Muzyka dawna we współczesnym wykonaniu

Bachowska „Pasja według świętego Jana” zazwyczaj przegrywała na wykonania z „Pasją” Mateuszową. Mówi się, że to Mateuszowa jest lepiej skomponowana, bardziej przystępna. Być może wpływ ma na to sam tekst Ewangelii – Mateuszowa jest prostsza. Jednak ten rok jest wyjątkowo łaskawy dla rzadziej wykonywanego dzieła.

Własne zdanie na temat rangi i walorów „Pasji według świętego Jana” wypowiedzieć może każdy, kto w niedzielny wieczór pojawił się w Kościele św. Józefa w Chorzowie na koncercie w ramach VII Międzynarodowego Festiwalu im. Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego. Organizatorzy co roku przypominają dzieła najwybitniejszego polskiego twórcy baroku – Gorczyckiego, który urodził się w Bytomiu (Rozbark) oraz promują muzykę dawną. Tym razem nie mogło zabraknąć nie tylko najwybitniejszego kompozytora doby baroku, ale może i najwybitniejszego w ogóle.

Wykonanie poprowadził Paul Esswood, wybitny kontratenor i dyrygent specjalizujący się w muzyce dawnej. Przebogate, wieloletnie doświadczenie i sukcesy Esswooda na tym polu miały duży udział w zapewnieniu poziomu niedzielnego koncertu, efektu tygodniowych warsztatów mistrzowskich w zakresie historycznego wykonawstwa i interpretacji. Śląska Orkiestra Kameralna grała na instrumentach współczesnych, w sposób współczesny, aczkolwiek była poinstruowana przez mistrza w dziedzinie gry historycznej. Towarzyszyły jej viola da gamba i pozytyw realizujący linię basową utworu, instrumenty historyczne.

Dla porównania wykonań: 28 lutego swój debiut w Katowicach miała Orkiestra Historyczna! Jednym z punktów programu było wykonanie arii „Es ist vollbracht” z „Pasji” Janowej. „Historyczna” grając w nurcie wykonawstwa historycznego i na historycznych instrumentach brzmiała po prostu inaczej. Na pewno cieplej i mniej monumentalnie. I to może główna, aczkolwiek niewielka uwaga, którą można by mieć do niedzielnego wydarzenia. Można by – albowiem preferencja sposobu wykonania podlega głównie gustowi.

Przy okazji rozważań o historycznych i współczesnych wykonaniach nie zapominajmy też, że im większa orkiestra i chór, tym dalej od oryginalnych wykonań pasji, którą Jan Sebastian Bach wykonywał jako kantor Kościoła św. Tomasza  w Lipsku z udziałem małego zespołu[1]. Bach napisał ten utwór na Wielki Piątek (1724 r.), w który to dzień do dzisiaj w kościołach czyta się Ewangelię św. Jana.

Szukając genezy terminu „pasja” znajdujemy ją w łacińskim słowie „passio” – cierpienie, męka, silne uczucie. W muzyce „pasja” to prezentacja historii męki Jezusa z zastosowaniem tekstu Ewangelii (w XVIII wieku tekst pasji uniezależnił się od Ewangelii)[2]. Aby udramatyzować nieco zbyt relacyjny styl Ewangelisty, kompozytor dodał chorały i arie: duża uwaga widzów skupiała się zatem na Zespołach Wokalnych Akademii Muzycznej w Katowicach przygotowanych przez profesor Krystynę Krzyżanowską-Łobodę oraz na utytułowanych solistach. Partię Jezusa wykonywał baryton Jarosław Kitala, a pierwszą arię – Aleksandra Hruby (mezzosopran).

Trudno omówić poszczególne punkty „Pasji” - wszak wykonanie całości trwa około dwóch godzin. Powtórzenie niedzielnego koncertu odbędzie się dzisiaj, tj. 16 kwietnia w Sali Koncertowej Akademii Muzycznej. Bezpłatne wejściówki do odbioru w Informacji AM: 32 779 21 00.

Inga Niedzielska
2012-04-16

Kościół św. Józefa w Chorzowie, 15.04.2012
Program:
Jan Sebastian Bach – Pasja wg św. Jana BWV 245
Wykonawcy:
Paul Esswood – dyrygent
Aleksandra Hruby – mezzosopran
Jarosław Kitala – baryton
Stanisław Smołka – viola da gamba
Soliści Instytutu Wokalno – Aktorskiego Akademii Muzycznej w Katowicach
Michał Duźniak, Tomasz Soczek – basso continuo/pozytyw
Śląska Orkiestra Kameralna
Zespoły Wokalne Akademii Muzycznej w Katowicach
Krystyna Krzyżanowska-Łoboda – przygotowanie zespołów wokalnych

VII Międzynarodowy Festiwal im. Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego


[1] Wielcy kompozytorzy: Johann Sebastrian Bach z serii „Biblioteka Gazety wyborczej”, Mediasat Poland Sp. z o.o./Mediasat Group S.A., 2005, s. 30 – 31.

[2] http://www.bernardyni.ofm.pl/post/pasjaf.htm

PDF Print