języki: PL EN
rozmiar tekstu: A A A
wersja portalu: Dzień Noc WAI

Rebelia! Staruszków? Premiera w Teatrze Śląskim

Ewa Wyskoczyl za Mariuszem Sieniewiczem, autorem powieści, już samą decyzją o realizacji przedstawienia „Rebelia” poruszyła temat starości, który jakże rzadko awansuje do roli poważnej dyskusji. Na szczęście obyło się bez moralizatorstwa, za to groteskowo-fantastyczny wyrazisty własny świat i mitologia mogą się podobać.

Wszystko to za sprawą Sieniewicza, który pokusił się o ubranie tematyki w płaszcz licznych aluzji do literatury, filmu. Mamy tu więc przede wszystkim garderobę (niczym, na przykład, Gombrowiczowską gebę), jako metaforę świata młodości, w którym każdy nosi jakieś przebranie. Pojawia się również Wielki Bobas (na wzór Orwellowskiego Wielkiego Brata) czy w końcu przezwisko bohatera Błażeja, który staje się Kolumbem. Ten, nie tylko na wzór Krzysztofa Kolumba rusza na nieznany ląd, ale także, niczym pisarskie pokolenie Kolumbów, jest przekonany o końcu wszelkich wartości. Część powieściowych aluzji i metafor reżyserka przeniosła na scenę.

Zaadaptowanie tak bogatej i jednocześnie hermetycznej powieści do potrzeb teatru Ewie Wyskoczyl powiodło się na tyle, że świat przedstawiony wydaje się widzowi spójny, a przedstawienie kończy się, choć nie spektakularnie, to jednak wyraźnym akcentem.

W świecie „Rebelii” panuje kult młodości. Grupa staruszków planuje przywrócenie starego ładu. Błażej Pindel jest wciąż jeszcze młodym człowiekiem, ale coś go uwiera i drażni. Poczucie nieprzystawalności kieruje bohatera w stronę konspiratorów w podeszłym wieku. Próby zbliżenia intensyfikuje zakochawszy się w staruszce zwanej „Jodełkowym warkoczykiem”. Rebelianci w końcu postanawiają mu zaufać i ciosem siekiery kierują go na wyspę, znajdującą się gdzieś po drodze do zaświatów. Tutaj zaczyna się jeszcze bardziej fantastyczna część spektaklu; poprzedzone niesamowitą podróżą, osadzenie Błażeja (już Kolumba) na wyspie, rządzonej przez Wielkiego Bobasa i kierowanej  przez dziewłopców oraz chłopczyki. Pracujący tam starcy zmuszeni są mumifikować młodych, znanych i pięknych młodych ludzi. Miarka ucisku się przebiera, gdy na wyspę wędrują coraz młodsze zwłoki, w tym niemowlę, którym był Błażej.

Argument,  że każdy z nas doświadczy kiedyś starości jest oczywisty, a jednocześnie zbyt mało wzrusza współczesnych młodych ludzi. Dlatego spektakl dociera do widza przede wszystkim poprzez formalną atrakcyjność (muzyka, wideo), i poprzez ciekawy, pełen aluzji przekaz, w którym starość nie jest pokazana wyłącznie jako coś wzniosłego, ale i poprzez jej słabości, a jednocześnie z komediowym zacięciem. Wreszcie, co wydaje się najlepszym sposobem podnoszenia tematu, do „Rebelii” zatrudniono aktorów seniorów, pokazując, że są pełnoprawnymi przedstawicielami zawodu. Traktowanie starszych ludzi na tych samych prawach co młodych, niezamykanie ich w getcie „starczych” problemów, a wreszcie oddawanie ich światu, to najlepszy sposób, aby zaproponowana w Teatrze Śląskim „rebelia” się powiodła.

Inga Niedzielska
2014-04-06

Teatr Śląski im. S. Wyspiańskiego w Katowicach
Mariusz Sieniewicz
„Rebelia”
Adaptacja i reżyseria: Ewa Wyskoczyl
Scenografia i kostiumy: Łukasz Błażejewski
Ruch sceniczny: Katarzyna Kostrzewa
Wideo: Robert Mleczko
Opracowanie muzyczne: Stanisław Ruksza
Obsada:
Lodzia pseudonim Jodełkowy warkoczyk/Żyrardynka: Bogusława Kożusznik-Kurosadowa
Danka pseudonim Raskolnica/Prucheńka: Maria Stokowska-Misiurkiewicz
Władek pseudonim Monte Cassino: Bernard Krawczyk
Jan pseudonim John Rambo Złoty Ząb/Panfoggi: Roman Michalski
Błażej Pindel/Błażej Kolumb: Michał Piotrowski (gościnnie)
Narratorka (głos): Anna Kadulska
Kapitan (wideo): Michał Majnicz (gościnnie)
Dziewłopcy i chłopczynki (wideo): Marzena Paszkowiak (gościnnie), Agata Wierszeń (gościnnie) oraz słuchacze Studium Aktorskiego Magdalena Chrostek, Oscar Mafa, Wojciech Żak
Kompozycja i realizacja światła: Waldemar Janiszek, Piotr Łobacz
Realizacja dźwięku: Marek Skutnik
Realizacja wideo: Marcin Müller
Autorzy plakatu: Justyna Brząkalik, Bartosz Zaskórski
Inspicjentka i suflerka: Barbara Dudek.
Premiera: 27 marca 2014 r.

PDF Print