languages: PL EN
font size: A A A
layout: Day Night WAI

Historia filozofii według ‘chorzowskich górali’

„Na pocątku wsędy byli górole, a dopiero pote porobiyli się Turcy i Zydzi. Górole byli tyz piyrsymi »filozofami«. »Filozof« - to jest pedziane po grecku. Znacy telo co: »mędrol«. A to jest pedziane po grecku dlo niepoznaki. Niby, po co mo fto wiedzieć, jak było na pocątku? Ale Grecy to nie byli Grecy, ino górole, co udawali greka. Bo na pocątku nie było Greków, ino wsędy byli górole”…

Jedna z najbardziej znanych rozpraw filozoficznych ks. Józefa Tischnera i jeden z najpoczytniejszych polskich bestsellerów od listopadowej daty premiery prezentowany jest z sukcesem na deskach Teatru Rozrywki w Chorzowie.

Podstawy filozofii, góralski humor i gwara oraz fantastyczna gra chorzowskich aktorów stanowi niezapomniane połączenie. Sztuka napisana dla trzech aktorów to anegdoty z życia najwybitniejszych greckich filozofów i ich poglądy przeniesione w polskie Tatry. Dlatego też Sokrates to naprawdę Andrzej Kudasik, Platon to Władysław Trebunia-Tutka, a grecki Arystoteles to w rzeczywistości Tadeusz Pudzisz z Gronkowa. Przemyślenia greckich filozofów Tischner przełożył na życie i doświadczenie górali. Przez to uważana za matkę wszystkich nauk filozofia staje się zrozumiała i przyjemna.

W główne role Gaździny, Dziewki i Górala, którzy opowiadają nam filozoficzne anegdoty, z powodzeniem wcielili się Maria Meyer, Anna Ratajczyk i Jacenty Jędrusik (który zmienia swoje wcielenia w zależności od przedstawianej anegdoty). Aktorzy świetnie opanowali podhalańską gwarę. Doświadczenie starszych i wigor młodej góralki powodują, że sztuka jest mądra, przemyślana, ale też lekka i wciągająca. 

Scenografia autorstwa Andrzeja Witkowskiego na pierwszy rzut oka wydaje się dość uboga, ale jak się później okazuje sztuka przepełniona specyficznym, czasem trudnym, dialogiem nie wymaga w tym przypadku wymyślnych rekwizytów. Aktorzy poruszają się po scenie lekko posypanej śniegiem, a między nimi znajdują się dwie śnieżne zaspy. Akcenty folklorystyczne podkreśla skrzypek – Jacek Gros – grający na specjalnej platformie ponad sceną oraz oczywiście lokalne stroje górali spod Tatr.

Spektakl jest niewątpliwym sukcesem reżysera Bogdana Cioska i kompozytora Pawła Moszumańskiego. Scenicznego Tischnera publiczność zawsze nagradza gromkimi brawami. Bez wątpienia i po tym spektaklu wielu widzów po raz kolejny (a może po raz pierwszy) sięgnie po „Historię filozofii po góralsku”.

Agnieszka Kandzia
2012-02-09

Teatr Rozrywki w Chorzowie
„Historia filozofii po góralsku”
wg ks. prof. Józefa Tischnera
Adaptacja i reżyseria: Bogdan Ciosek
Muzyka: Paweł Moszumański
Scenografia: Andrzej Witkowski
Plastyka ruchu: Henryk Konwiński
Przygotowanie wokalne aktorów: Ewa Zug
Obsada:
Góral: Jacenty Jędrusik
Gaździna: Maria Meyer
Dziewka: Anna Ratajczyk
Skrzypek: Jacek Gros
Prapremiera: 11 listopada 2001 r.

PDF Print