języki: PL EN
rozmiar tekstu: A A A
wersja portalu: Dzień Noc WAI

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia

Katowice

Dojazd

Europejskie Dni Dziedzictwa 2018 w miastach i gminach Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii

Europejskie Dni Dziedzictwa – wspólna inicjatywa Rady Europy i Unii Europejskiej, mająca na celu promowanie zabytków. W projekcie uczestniczą wszystkie państwa członkowskie Rady Europy, w tym także Polska, która włączyła się do akcji w 1993 roku.
Europejskie Dni Dziedzictwa to największy w Europie projekt społeczno-edukacyjny, a także najważniejsze święto zabytków kultury Starego Kontynentu. Głównym celem EDD jest szeroko pojęta edukacja historyczna i kulturalna, promowanie różnorodności regionalnego dziedzictwa kulturowego, podkreślenie wspólnych korzeni kultury europejskiej oraz propagowanie dialogu międzykulturowego.

Co roku we wrześniu kraje, w których odbywa się to wydarzenie, udostępniają do zwiedzania szerokiej publiczności liczne zabytki i miejsca kultury, a także organizują wykłady, wystawy i inne imprezy towarzyszące skierowane do różnorodnej grupy odbiorców, co nadaje wydarzeniu uniwersalnego wymiaru.

Hasło tegorocznej edycji: „Niepodległa dla wszystkich” jest związane ze stuleciem odzyskania przez Polskę niepodległości. Wydarzenia odbędą się w dniach 8, 9 i 15, 16 września.

Program:

Muzeum Zagłębia w Będzinie zaprasza do Pałacu Mieroszewskich
ul. Gzichowska 15, 42-500 Będzin
t 32 2677707 wew. 28 @ sekretariat@muzeumzaglebia.pl

15 września 2018
11.00 - prelekcja historyka dotycząca 100 - lecia odzyskania przez Polskę niepodległości przy wykorzystaniu zdjęć z regionu.
12.00 - zwiedzanie z przewodnikiem wystaw w Pałacu Mieroszewskich z wykorzystaniem fragmentów pamiętnika braci Krąkowskich Wspomnienie o Gzichowie i Zagłębiu Dąbrowskim z okresu 1913 – 1939 publikowanych w Zeszytach Zagłębiowskich. Konkurs dla uczestników, którzy będą odpowiadać na pytania dotyczące życia w Pałacu w tym okresie oraz identyfikować miejsca na zdjęciach.
13.00  zajęcia plastyczne. Uczestnicy wykonają pracę plastyczną przedstawiającą godło państwowe, flagę Polski lub mapę Polski po odzyskaniu niepodległości przy użyciu różnych materiałów plastycznych, takich jak kulki styropianowe, gazety, piórka, bibuła, włóczka itp.

 

Oprowadzanie kuratorskie pt. 100 × 100. Nasze Stulecie – 10 dekad – 10 historii – 10 obiektów
Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, Jana III Sobieskiego 2, 41-902 Bytom
t 32 2818294 w.127 @ annarak@muzeum.bytom.pl

9 września 2018
12.30 zapraszamy na oprowadzanie kuratorskie pt. 100 × 100. Nasze Stulecie – 10 dekad – 10 historii – 10 obiektów, po niezwykłej wystawie poświęconej stuleciu niepodległości; oprowadzi Państwa Joanna Lusek.
Rok 1918 jako wyjątkowy w historii Polski odzyskującej niepodległość, brzemienny w skutki jeśli chodzi o losy Śląska, uczyniliśmy symbolicznym punktem wyjścia dla wystawy 100x100. Nasze stulecie. Historia stulecia, które upłynęło od tamtej pory, została opisana przez pokazanie 100 starannie, choć subiektywnie wybranych przedmiotów pochodzących wyłącznie ze zbiorów Muzeum Górnośląskiego.
Każdy z tych eksponatów otrzymał swoją (rekonstruowaną, znaną lub zbadaną przez pracowników muzeum) historię. W ten sposób wielka historia (końca Wielkiej Wojny, międzywojnia, II wojny światowej, okresu po 1945 r. i po 1989 r.) została ukazana przez pryzmat jednostkowych losów, historii obiektów, czasami ich właścicieli, którzy wtedy żyli. 100 × 100 to także wystawa, która uświadamia, jak wielowątkowa i elektryzująca była historia Górnego Śląska w tym stuleciu.

 

Na baczność ze sztuką
Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, Jana III Sobieskiego 2, 41-902 Bytom
15 września 2018
12.30 zapraszamy na warsztaty pt. Na baczność ze sztuką, które poprowadzi Marek Ryś i Zuzanna Orzeł w Centrum Edukacji.
Jeśli lubicie warsztaty rodzinne, ta oferta jest właśnie dla was. Na naszych zajęciach dowiecie się, co to właściwie jest sztandar i  poznacie zasady oraz sposoby jego tworzenia. Dowiecie się także, po co w ogóle ludzie, którzy razem tworzą jakieś grupy, od zawsze czują potrzebę podkreślania ich odrębności poprzez symbole plastyczne - chorągwie, tarcze rycerskie, znaki na zbrojach czy flagi i sztandary. Uzbrojeni w tę wiedzę wspólnie stworzymy sztandary, na których każdy element będzie coś znaczył i które powiedzą nam, jacy chcieliby być ich mali twórcy.

 

Noc schronów
Schron przeciwlotniczy w Bytomiu-Miechowicach, Kasztanowa , 41-923 Bytom - Chorzów
Organizator:
Regionalny Instytut Kultury w Katowicach, ul. Teatralna 4, 40-001 Katowice
t 32 2517653 @ sekretariat@rik.katowice.pl -> www.scdk.pl
Stowarzyszenie na Rzecz Zabytków Fortyfikacji Pro Fortalicium
ul. Powstańców Śląskich 10, 41-902 Bytom
t 663 745 323 -> www.profort.org.pl

8 września 2018
18.00 – 23.00 nocne zwiedzanie schronów.
W ramach wydarzenia udostępniony zostanie poniemiecki schron przeciwlotniczy w Bytomiu-Miechowicach upamiętniający Tragedię Miechowicką 1945 r. z historyczną ekspozycją. W czasie oprowadzania dodatkowych wrażeń dostarczą efekty dźwiękowe imitujące bombardowanie i walki na zewnątrz obiektu. Kolejnym obiektem do zwiedzania będzie schron poświęcony generałowi Sosabowskiemu i 1 Samodzielnej Brygadzie Spadochronowej – wewnątrz schronu znajduje się imitacja kabiny samolotu. Uzupełnieniem ekspozycji jest znajdujący się w sąsiedztwie schron Trager, który również będzie można zobaczyć od środka. W Noc schronów  będzie można również zwiedzić dwa chorzowskie obiekty: schron przy ul. Katowickiej, w nocy iluminowany, oraz polski schron sztabowy, który w 1939 roku był punktem dowodzenia Obszaru Warownego Śląsk z ekspozycją pokazującą pracę sztabu.
Imprezie towarzyszyć będą: wystawa obiektów militarnych na placu przy schronie w Bytomiu-Miechowicach, pokazy filmowe (schron dowodzenia w Chorzowie), warsztaty i opowieści.

 

Odkrywaj przeszłość z Muzeum Saturn
Muzeum Saturn w Czeladzi, Dehnelów 10, 41-250 Czeladź
t 32 2654298 @ historia.muzeumsaturn@op.pl

14 - 16 września 2018
Muzeum Saturn serdecznie zachęca do udziału w wydarzeniach, których treści przywołują doniosłe momenty niełatwej i burzliwej przeszłości Polski z perspektywy mieszkańców Czeladzi. Ofiarny dorobek procesów dziejowych zakończonych odzyskaniem Niepodległości w 1918 r. pragniemy przypomnieć w zakresie kresowych kontekstów historii naszego miasta oraz obrazu najstarszego czeladzkiego cmentarza jako ogrodu żywych i umarłych.
14 września 2018 r. piątek
17.00 - Wernisaż wystawy fotograficznej Lwowskie ogrody pamięci ilustrującej historię i zabytki jednej z najstarszych europejskich nekropolii – Cmentarza Łyczakowskiego - słowem malowanym przez Andrzeja Kotuleckiego, znawcę oraz popularyzatora kultury wschodniego pogranicza II Rzeczpospolitej. W programie koncert muzyki kresowej.
15 września 2018 r. sobota
17.00  Gdy do walki stanęły Dzieci Orlęta… Refleksja nad stanem badań naukowych w zakresie czeladzkiego epizodu biografii Jurka Bitschana w 100. rocznicę jego śmierci.
W ramach cyklu Odkrywaj przeszłość z Muzeum Saturn prezentacja wydawnictwa kartograficznego pt. W panteonie chwały. Szlak walk o polskość czeladzian grobami znaczony. Cmentarz parafii pw. św. Stanisława BM przy ul. Nowopogońskiej.
16 września 2018 r. niedziela
godz. 13.00 – 17.00 - Zwiedzanie wystawy pt. Lwowskie ogrody pamięci.

 

Muzeum Miejskie Sztygarka otwarte dla zwiedzających
Muzeum Miejskie Sztygarka, Legionów Polskich 69, 41-300 Dąbrowa Górnicza
t 32 7264185 @ sekretariat@muzeum-dabrowa.pl

15 - 16 września 2018
15 września I sobota
8.45 – 15.00  Muzeum otwarte dla zwiedzających, możliwość zwiedzania wystawy historycznej Adam Piwowar – rewolucjonista – odkrywca – wolnomularz. Dodatkowo uczestniczy mogą wziąć udział w Turnieju Gier Historycznych.
16 września I niedziela
12.00 – 18.00 Muzeum otwarte dla zwiedzających, możliwość zwiedzania wystawy historycznej Adam Piwowar – rewolucjonista – odkrywca – wolnomularz.
12.00 – 15.00 wycieczka terenowa po śródmieściu Dąbrowy Górniczej do miejsc związanych z odzyskaniem niepodległości: Dąb Wolności, Resursa, Bazylika pw. Najświętszej Marii Panny Anielskiej, Pomnik Kościuszki.

 

Spotkanie wokół Osiedla Tysiąclecie oraz architektury powojennego modernizmu
Osiedle Tysiąclecie, Bolesława Krzywoustego 7/63, 40-870 Katowice
t 609875972 @ korczakkatowice@gmail.com

15 września 2018
11.00 zapraszamy na wykład, zwiedzanie i poznawanie ciekawego historycznie i krajobrazowo miejsca w Katowicach, tj. Osiedla Tysiąclecie.
Program imprezy rozpocznie wykład o godz. 11.00 w Filii Miejskiej Biblioteki Publicznej nr 25 przy ul. Bolesława Chrobrego 2. Prelekcję na temat architektury powojennego modernizmu w Katowicach oraz historii powstania dzielnicy Tysiąclecie, a po niej spacer alejkami tzw. Górnego Osiedla poprowadzi dr inż. arch. Ryszard Nakonieczny (historyk architektury z PŚ). Dowiemy się, m.in. jak tworzyła się marka duetu architektów Osiedla Tysiąclecie, Henryka Buszko i Aleksandra Franty.
Spotkanie zakończy wernisaż wystawy fotograficznej złożonej z historycznych i współczesnych zdjęć Osiedla Tysiąclecie, który odbędzie się na terenie Dyrekcji Spółdzielni Mieszkaniowej Piast przy ul. Zawiszy Czarnego 8. Wernisażowi będzie towarzyszyła akcja artystyczna Biblioteki Śląskiej, realizowana przez Irenę Izabellę Imańską z Domu Oświatowego przy dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Dodatkowo zachęcamy do udziału w wakacyjnym konkursie fotograficznym, adresowanym do dzieci i młodzieży pt. Znajdź mnie, który trwa od 8 czerwca do 31 sierpnia, a rozdanie nagród odbędzie się podczas EDD. Jest to swoisty test na pamięć, spostrzegawczość i wytrwałość w tropieniu śladów ostatnich 100 lat historii Katowic. Organizatorzy proponują zabawę w lokalizowanie zamieszczonych w kolorowym indeksie 22 miejsc na terenie miasta, w oparciu o detale architektoniczne budowli.
Projekt dofinansowany przez Miasto Katowice. Sponsorami są Energoprojekt-Katowice S.A. i Księgarnia TAK Czytam.

 

Warsztaty dla najmłodszych poświęcone walczącym o Niepodległość
Miejski Dom Kultury Koszutka w Katowicach, Grażyńskiego 47, 40-126 Katowice
t 32 2589200 @ domkultury@mdkkoszutka.pl

14 września 2018
10.00 zapraszamy do Miejskiego Domu Kultury Koszutka na warsztaty pt. Niepodległa dla wszystkich. Ich celem będzie przybliżenie najmłodszym obywatelom historii odzyskania przez Polskę Niepodległości, w roku, w którym przypada świętowanie jej stulecia.
W ramach warsztatów odbędą się zajęcia poświęcone wielkim Polakom – w tym Ślązakom – walczącym o odzyskanie Niepodległości, a także ich wyposażeniu oraz uzbrojeniu. Dzieci podczas zajęć będą wykazywały swą kreatywność m.in. poprzez zadania plastyczne.

 

Historia kołem się toczy. Tropem muzealnych opowieści
Katowice, woj. śląskie
Muzeum Śląskie w Katowicach, Tadeusza Dobrowolskiego 1, 40-205 Katowice
t 32 7799316, 7790300 @ b.grochowska@muzeumslaskie.pl

8 - 9 września 2018
W stulecie odzyskania polskiej niepodległości proponujemy spotkania z bezpośrednimi świadkami tych lat. To przedmioty - wtedy nowe, używane i użyteczne, dziś, jako muzealne eksponaty pełniące rolę pamiątek przeszłości. To także dzieła sztuki wyrażające ówczesne mody i prądy artystyczne. W trakcie Europejskich Dni Dziedzictwa oddamy im głos.
8 września I sobota
11.00 oprowadzanie tematyczne po Galerii sztuki polskiej 1800-1945 pt. Szlakiem dwudziestolecia.
Lata po pierwszej wojnie to czas artystycznego fermentu. Pewne nurty zanikają, powstają nowe, dorastają kolejne pokolenia twórców. Zapraszamy do wspólnego przyjrzenia się dziełom powstałym w latach 1918-1939, które poprowadzi Andrzej Holeczko-Kiehl.
11.30 warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 7-10 lat z opiekunami w Laboratorium przestrzeni teatralnych pt. W co ubrać Wolność?
Edycja specjalna zajęć dla dzieci będzie się toczyła wśród makiet i kostiumów na wystawie przygotowanej przez Centrum Scenografii Polskiej.
12.00; 13.00; 14.00; 15.00; 18.00; 19.00 Historia pewnego budynku. W losach przedwojennego gmachu Muzeum Śląskiego skupia się historia czasów, w których powstał.
O gwałtownie przerwanej historii będzie można posłuchać na wystawie Światło historii. Górny Śląsk na przestrzeni dziejów w części obrazującej dwudziestolecie międzywojenne (czas trwania ok. 15 min.).
15.00 warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 4-6 lat z opiekunami w Galerii sztuki polskiej 1800-1945 pt. Pejzaż polski.
Lasy, góry, łąki – natura w każdej porze roku ma swój urok, a pokazana w obrazach czaruje widzów swoim pięknem. Po wizycie w galerii będzie okazja, by stworzyć własny pejzaż.
16.00 Niezwykłe historie zwykłych przedmiotów. Pracownicy Działu Historii opowiedzą o wybranych eksponatach związanych z I wojną światową oraz wydarzeniami roku 1918 na Górnym Śląsku i w Polsce. Świadkowie historii przemówią.
Dodatkowo 8 i 9 września o godz. 11.00 i 16.00 wszystkich, którzy lubią spacerować z przewodnikiem i chcą zobaczyć obiekty pokopalniane z bliska oraz odwiedzić budynek administracyjny, zapraszamy na Byzuch u Ferdynanda. W trakcie oprowadzania można dowiedzieć się co nieco o kopalni Katowice (d. Ferdynand), a także poznać historię Muzeum Śląskiego.
Liczba miejsc na warsztaty oraz oprowadzanie ograniczona, możliwość rezerwacji biletów w kasie lub przez system rezerwacji na http://bilety.muzeumslaskie.pl, zbiórka w holu kasowym.
Na wszystkie wydarzenia obowiązuje bilet wstępu 1 zł/os.

 

Preludium do Niepodległości. Wielka historia na scenie Filharmonii Śląskiej
Filharmonia Śląska im. Henryka Mikołaja Góreckiego, Sokolska 2, 40-084 Katowice
t 32 351 17 19

14 - 15 września 2018
Siedziba Filharmonii Śląskiej należy do grupy najstarszych obiektów ścisłego centrum Katowic.  Położony nieopodal pierwszej w historii miasta, niegdyś głównej jego arterii, przebiegającej od Placu Wolności przez ul. 3. Maja do Rynku i ul. Warszawskiej, wpisuje się na trwałe w wielkomiejską architekturę starych Katowic.
14 września I piątek
18.00 – zapraszamy na otwarcie wystawy pt. Preludium do Niepodległości. Wielka historia na scenie Filharmonii Śląskiej.
15 września I sobota
10.00 i 12.00 zapraszamy na oprowadzenie kuratorskie, zwiedzanie wnętrz Filharmonii i spacer historyczny.
Przywróćmy pamięci fakt, że stare centrum miasta, w tym w głównej mierze sektor położony w okolicy Placu Wolności, było miejscem intensywnego życia społecznego i kulturalnego, a jego oblicze ewoluowało poprzez dekady w wyniku procesów historycznych i cywilizacyjnych, zmieniając etapami jego funkcje i charakter.
Gdyby mury Filharmonii umiały przemówić, opowiedziałyby fascynującą historię miejsca, na którego scenie rozgrywały się wydarzenia nie pozostające bez wpływu na nastroje i sprawy niepodległościowe. Najstarsza w mieście sala koncertowa gościła bowiem wybitne postaci sceny muzycznej, życia społecznego i politycznego, których obecność i aktywność przyczyniła się do powrotu Śląska do Macierzy.
Zapraszamy do wspólnego odkrywania sekretów naszego obiektu oraz opowieści o miłości do muzyki i Polski, zaklętej w murach Filharmonii i sąsiadujących ulic i kamienic.

 

Im również marzyła się niepodległa – Dziewięciu z Wujka
Śląskie Centrum Wolności i Solidarności, Wincentego Pola 38, 40-596 Katowice
t 32 6012108 @ biuro@scwis.pl

8 września 2018
9.00 - 15.00 zapraszamy do Muzeum Izby Pamięci Kopani Wujek na dzień pod hasłem Im również marzyła się niepodległa – Dziewięciu z Wujka, w ramach którego uczestnicy będą mogli spotkać się ze świadkami historii – górnikami, którzy przeżyli strajk i pacyfikację kopalni Wujek. Opowiedzą o Dziewięciu z Wujka, górnikach, którzy oddali swoje życie za ideały: wolność i solidarność.
Podczas zwiedzania uczestnicy będą mogli obejrzeć film o każdym z dziewięciu zastrzelonych górników. Reżyserem filmów jest Wojciech Królikowski, godziny emisji: 10.30, 12.00, 13.30.
Na uczestników czeka również wystawa Kopalnia strajkuje…, której tematem przewodnim jest historia wprowadzenia stanu wojennego, strajku i pacyfikacji kopalni Wujek oraz prezentacja sylwetek dziewięciu zamordowanych przez ZOMO Górników z Wujka.

 

Zwiedzanie Rudy Śląskiej z Miejskim Konserwatorem Zabytków
Kościół pw. św. Michała Archanioła, Królowej Jadwigi 8, 41-704 Ruda Śląska
Szyb Mikołaj , Szyb Walenty 1, 41-709 Ruda Śląska
Organizator:
Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków UM Ruda Śląska, pl. Jana Pawła II 6, 41-709 Ruda Śląska
t 32 24449097 @ zabytki@ruda-sl.pl

15 września 2018
11.00 – 13.00 zapraszamy na zwiedzanie kościoła pw. św. Michała Archanioła w Rudzie Śląskiej – Orzegowie.
W ostatnich latach świątynia przeszła szereg prac remontowych i renowacyjnych, których efekty będzie można zobaczyć z bliska. Historię kościoła i elementów jego wyposażenia przedstawi Marta Lip-Kornatka z Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków. O remoncie wież i dachu oraz związanych z tymi pracami problemach konserwatorskich opowie dr inż. arch. Łukasz Urbańczyk – Miejski Konserwator Zabytków. Ikonografię malowideł we wnętrzu świątyni objaśni ich twórca – pan Kazimierz Kaliski.
Miejsce zbiórki: przed wejściem do świątyni od strony ul. Hlonda.
Współorganizator: Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Michała Archanioła w Rudzie Śląskiej – Orzegowie, ul. Królowej Jadwigi 8, 41-704 Ruda Śląska
t 32 2481388 @ parafia@orzegow.net

Szyb Mikołaj , Szyb Walenty 1, 41-709 Ruda Śląska
14.00 – 16.00 oprowadzanie po niedostępnym na co dzień Szybie Mikołaj w dzielnicy Ruda.
Większość zabudowań wchodzących w skład kompleksu szybu Mikołaj powstało ok. 1912 roku na terenie należącej do rodziny Ballestremów kopalni Wolfgang. Dzisiejszy zespół tworzą: budynek nadszybia, budynek maszyny z halą przetwornic i warsztatem oraz stalowa wieża wyciągowa. Obok znajduje się hala maszyn elektrociepłowni Mikołaj. Oprócz obiektów budowlanych zachowały się także urządzenia górnicze: maszyna wyciągowa z kołem Koeppe, szybowskaz, tachograf oraz zestaw przetwornic systemu Leonarda wraz z kołem zamachowym Ilgnera. O obiektach i urządzeniach opowiedzą pracownicy Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków wraz z przewodnikiem Panem Stanisławem Stryjem.
Miejsce zbiórki: przed bramą prowadzącą na teren obiektu, znajdującą się od strony ul. Szyb Walenty.


Zwiedzanie średniowiecznego gródka nad Kochłówką w Rudzie Śląskiej – Kochłowicach.
Gródek w Rudzie Śląskiej - Kochłowicach, Oddziałów Młodzieży Powstańczej 5, 41-707 Ruda Śląska
Stowarzyszenie Genius Loci
t 663241522 @ genius.loci@op.pl

9 września I niedziela
16.00 zwiedzanie średniowiecznego gródka nad Kochłówką w Rudzie Śląskiej – Kochłowicach. Spacer historyczny z przewodnikiem po najstarszych zabytkach miasta, w trakcie którego uczestnicy poznają wstępne wyniki badań archeologicznych prowadzonych w latach 2013-2015 przez Dariusza Goińskiego z inicjatywy Stowarzyszenia Genius Loci – Duch Miejsca. Mimo nowych ustaleń warownia nadal kryje wiele tajemnic.

 

Spotkanie pt. Borowa Wieś sprzed 100 laty
Szkoła Podstawowa nr 6 w Mikołowie Borowej Wsi, Gliwicka 299, 43-190 Mikołów
Stowarzyszenie Genius Loci w Rudzie Śląskiej
t 663241522 @ genius.loci@op.pl

14 września 2018
17.00 spotkanie pt. Borowa Wieś sprzed 100 laty.
Spotkanie przed Szkołą Podstawową nr 6 w Mikołowie Borowej Wsi, będzie poświęcone przeszłości miejscowości w czasie odzyskiwania przez Polskę niepodległości. Organizatorzy postarają się przedstawić krajobraz osady około 1918 r., korzystając z archiwalnych map i pocztówek.

 

Cena Niepodległości – spacer historyczny po Nowym Bytomiu i Czarnym Lesie
Muzeum Miejskie im. Maksymiliana Chroboka w Rudzie Śląskiej
Nowy Bytom i Czarny Las, Wolności 26, 41-700 Ruda Śląska
t 32 2484457 @ info@muzeum.rsl.pl

15 września 2018
9.00 – 13.00 Muzeum Miejskie w Rudzie Śląskiej zaprasza na spacer historyczny po Nowym Bytomiu i Czarnym Lesie śladami powstańców śląskich pt. Cena Niepodległości. Na trasie zwiedzania m.in. zabytkowa drukarnia, schron bojowy oraz mogiły powstańcze.
Listopad 1918 r., który Polsce przyniósł niepodległość, dla Górnego Śląska oznaczał dopiero początek wielkich zmian. Rywalizacja polsko-niemiecka o władanie bogatym regionem postawiła jego mieszkańców przed koniecznością wyboru. Kampania plebiscytowa i trzy powstania śląskie przyniosły wiele ofiar, ale w ostateczności dzięki nim Polska po blisko siedmiu wiekach wróciła na wschodni fragment Śląska. Zjednoczenie z macierzą trwało zaledwie 19 lat. We wrześniu 1939 dawni powstańcy znów chwycili za broń, by odeprzeć od wywalczonej Polski  agresję hitlerowską. Po raz kolejny byli gotowi zapłacić najwyższą cenę za Niepodległość. Zapraszamy na historyczny spacer ich śladami.

 

Wernisaż wystawy ,,Sławków – historia i teraźniejszość’’ i  zwiedzanie ekspozycji stałej
Miejski Ośrodek Kultury w Sławkowie
MOK - Dział Kultury Dawnej, Rynek 9, 41-260 Sławków
t 32 2931396

8 - 9 września 2018
8 września I sobota
16.00 wernisaż wystawy malarstwa Henryka Krupińskiego i fotografii Grupy Fotograficznej Miejskiego Ośrodka Kultury w Sławkowie pt. SŁAWKÓW – HISTORIA I TERAŹNIEJSZOŚĆ.
Wystawa będzie fantastyczną podróżą w czasie, podczas której możemy poznać tajemnice zaklęte w dawnej, przedwojennej i unikalnej architekturze Sławkowa. Odkryjemy te miejsca na nowo poprzez przekaz fotograficzny. Wiele z prezentowanych na obrazach i zdjęciach zabytków architektury pamięta czasy przedrozbiorowego, biskupiego Sławkowa. Niektóre z nich były również świadkami wydarzeń związanych z poszczególnymi etapami walki na drodze do niepodległości.
9 września I niedziela
9.00 – 17.00 zwiedzanie ekspozycji stałej w Dziale Kultury Dawnej Miejskiego Ośrodka Kultury w Sławkowie.
Wystawy stałe:
Początki Sławkowa w  świetle wykopalisk archeologicznych.
Sławkowskie górnictwo, rzemiosło i handel.
W lamusie Zygmunta Glogera.
Fragment historii Żydów Sławkowa.
Przez Sławków do niepodległej Polski.
Republika Sławkowska 1905 r.
Sławków w latach okupacji hitlerowskiej (1939-45).

 

Sosnowieckie drogi do Niepodległej
Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu, Chemiczna 12, 41-205 Sosnowiec
t 32 3634510 @ muzeum@muzeum.org.pl

16 września 2018
15.00 – 18.00 Program 26 edycji Europejskich Dni Dziedzictwa w Pałacu Schoena wpisuje się w hasło „Niepodległa dla wszystkich”. Warsztaty plastyczne adresowane do dzieci pozwolą uczestnikom wykonać własnoręcznie wzorowaną na XIX-wiecznych ozdobach biżuterię patriotyczną. Wykład prof. D. Nawrota pokaże zaangażowanie i udział Zagłębiaków w walce o Niepodległość. Zwiedzenie Pałacu pozwoli poznać historię rodziny Schoenów oraz ich zasługi dla rozwoju miasta i regionu.
W programie:
15.00 – 16.00 Biżuteria patriotyczna – warsztaty plastyczne dla dzieci;
16.00 – 17.00 Sosnowieckie drogi do Niepodległej – wykład prof. UŚ dr hab. Dariusza Nawrota, Instytut Zagłębiowski;
17.00 – 18.00 Zwiedzanie z przewodnikiem Pałacu Schoena.
Pałac Schoena – obecnie siedziba muzeum, należy do najcenniejszych zabytków województwa śląskiego. Został wybudowany przez niemieckich przemysłowców, rodzinę Schoenów, pionierów branży włókienniczej i do 1945 r. pełnił funkcję rodowej rezydencji. Schoenowie, oprócz działalności gospodarczej, inicjowali i wspierali szereg akcji charytatywnych, prowadzili działalność społeczną. Dzięki ich staraniom Sosnowiec uzyskał w 1902 r. prawa miejskie. Wspierali także Polaków w ich patriotycznych dążeniach w czasie powstań śląskich i II wojny światowej.

 

Zagłębiowskie drogi do niepodległości
Sosnowieckie Centrum Sztuki – Zamek Sielecki, Zamkowa 2, 41-211 Sosnowiec
t 32 2663842 @ centrum@zameksielecki.pl

8-9 i 15-16 września
15.00 – 19.00 zapraszamy na zwiedzanie wystawy na dziedzińcu zamku pt. Zagłębiowskie drogi do niepodległości.
Wystawa plenerowa ukazuje aktywy udział Zagłębiaków w działaniach zmierzających do odzyskania przez Polskę niepodległości. Polacy, mimo przeszkód i zakazów, kultywowali swoje tradycje i zwyczaje, przechowywali bezcenne pamiątki. Stawiali opór, powstawali przeciwko zaborcom, bo duch wolności drzemał w ich sercach. Odzyskanie niepodległości w 1918 r. było owocem ich działań i podejmowanych wysiłków. Wielu z nich w czasie walki złożyło najwyższą ofiarę - swoje życie. Jednak ich walka w sprawie o niepodległą Polskę okazała się ponadczasową ideą łączącą polski naród. Odzyskanie niepodległości po 123 latach niewoli i represji ze strony zaborców okazało się dla Polaków celem nadrzędnym. Od tamtej chwili upłynęło dokładnie 100 lat. Warto wrócić do tamtych wydarzeń i świętować stulecie niepodległości.

 

O powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku
Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach, Wiktora Polaka 1, 41-600 Świętochłowice
t 32 2452388 @ promocja@mpsl.pl

15 - 16 września 2018
12.00 – 17.00 Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach zaprasza do udziału w Europejskich Dniach Dziedzictwa 2018 NIEPODLEGLA DLA WSZYSTKICH w przededniu 100-lecia powstań śląskich i plebiscytu.
W programie m.in. Gewery i handgranaty, czyli o wyposażeniu Powstańców Śląskich słów kilka, Opowieść o wojnie papierowej – propaganda przed plebiscytem na Górnym Śląsku w 1921 r. oraz pokaz przedpremierowy 3. serii Filmowej Encyklopedii Powstań Śląskich i spotkanie z twórcami.
Dodatkowo w ramach EDD istnieje możliwość zwiedzania stałej ekspozycji muzealnej.

 

Muzeum Miejskie w Zabrzu
t 32 2715689 @ irenawinder@muzeum-miejskie-zabrze.com
Plac Wolności, 3 Maja 6, 41-800 Zabrze

8 września 2018
Szczegółowy program <tutaj>.

 

Zwiedzanie Ratusza Miejskiego w Zabrzu
Ratusz , Zbigniewa Religi 1, 41-800 Zabrze
t 32 2717276 @ informacja@um.zabrze.pl

8 września 2018
10.00, 11.30, 13.00  Prezydent Miasta Zabrze wraz z Radą Miasta zaprasza do poznania i odkrycia jednego z najbardziej charakterystycznych i reprezentacyjnych budynków w Zabrzu, w którym pierwotnie mieściła się siedziba dyrekcji koncernu Donnersmarcka. Obecnie budynek pełni rolę ratusza miejskiego.
Obiekt zaprojektowany przez berlińskiego architekta Arnolda Hartmanna w formie nawiązującej do rezydencji pałacowej z elementami antycznymi wzniesiono w 1907 r. Zwiedzanie budynku obejmuje m.in. westybul, salę historyczną, salę secesyjną. Uczestnicy poznają historię budynku, będą mogli dotknąć insygniów władzy samorządowej w postaci łańcucha ceremonialnego z herbem miasta oraz obejrzeć ważne dokumenty potwierdzające przynależność państwową Zabrza.
Miejsce zbiórki przed wejściem głównym do Ratusza, przy ul. Zbigniewa Religi 1. Przewodnikiem po tajemnicach ratusza będzie historyk i radny miasta Dariusz Walerjański.
Wymagana rezerwacja na poszczególne godziny zwiedzania pod numerem 32/271-72-76 lub osobiście w Punkcie Informacji o Mieście. Liczba miejsc ograniczona.

 

Kino plenerowe oraz spacer ulicami osiedla robotniczego Borsig
Rada Dzielnicy Biskupice
t 511701975 @ katarzynakonstancjaholda@gmail.com
Sala Gimnastyczna, Świętego Wojciecha 8a, 41-803 Zabrze

8 września 2018
18.30 – 19.30 zapraszamy na spacer ulicami Borsiga, który poprowadzi historyk sztuki i historyk archiwista, autorka książki o hotelu Admiralspalast Katarzyna Hołda oraz historyk, przewodnik i pilot wycieczek Cezary Milczyński. Będzie trochę o architekturze, czyli o familokach, sporo o przemyśle, tj. grubie i koksach, które działają do dzisiaj i kilka ciekawostek z 1936 r. na podstawie książki telefonicznej.
Miejsce zbiórki: sala gimnastyczna przy ul. Świętego Wojciecha 8a.
20.00 – 22.00 Kino Borsig – projekcja filmu Sól ziemi czarnej Kazimierza Kutza, w ramach kina letniego.
Kino Borsig jest ubiegłorocznym projektem nowopowstałej Rady Dzielnicy Biskupice.
Wybór repertuaru nie jest przypadkowy, żaden film nie wpasowałby się bowiem tak dobrze w obchody 100-lecia odzyskania Niepodległości oraz w ten magiczny teren proletariackiego eldorado jak, Sól ziemi czarnej. Historia dziejąca się u nas, obok nas, o której się godało, jest doskonałym przykładem walki o naszą małą śląską – czarną ojczyznę. A skoro Niepodległa dla wszystkich to i dla nas, Hanysów.
Miejsce: teren przy zabytkowej sali gimnastycznej SP przy ul. Świętego Wojciecha 8a.

 

Zwiedzanie Starego Cmentarza w Zabrzu
Stary Cmentarz w Zabrzu, Wolności 196, 41-800 Zabrze
Fundacja Stary Cmentarz w Zabrzu
t 501429628 @ kamil.wloczka@gmail.com

16 września 2018
Fundacja Stary Cmentarz w Zabrzu we współpracy z parafią pw. św. Andrzeja stworzyła projekt Stary Cmentarz, mający na celu ochronę materialną i niematerialną oraz rewitalizację cmentarza zlokalizowanego pomiędzy ulicami Wolności i Staromiejską.
10.00, 12.00, 14.00, 16.00 zapraszamy na zwiedzenie zabytkowego cmentarza połączone z wykładem o jego historii oraz dokonaniach projektu, zainicjowanego w 2014 r. Prace realizowane przy współudziale studentów Wydziału Budownictwa Politechniki Śląskiej umożliwiły wykonanie szczegółowej inwentaryzacji obiektu, a także przygotowanie propozycji jego rewitalizacji.
Podczas zwiedzania cmentarza oraz na stoisku informacyjnym będzie organizowana kwesta na jego ratowanie.
Miejsce zbiórki: plebania parafii św. Andrzeja w Zabrzu przy ul. Wolności 196, oprowadza Kamil Wloczka.

 

Otwarte kościoły - zwiedzanie kościoła parafialnego pw. św. Wawrzyńca w Chorzowie
Parafia pw. św. Wawrzyńca w Chorzowie, Konopnickiej 29, 41-500 Chorzów
t 32 7809961 @ chorzow.wawrzyniec@archidiecezjakatowicka.pl

8 września 2018
9.00 - 12.00 zwiedzanie kościoła parafialnego pw. św. Wawrzyńca w Chorzowie.
Drewnianą świątynię w Knurowie wzniesiono w 1599 r., nie była to jednak pierwsza budowla sakralna w tej wiejskiej osadzie. Z uwagi na szybkie uprzemysłowienie miejscowości i nagły wzrost liczby mieszkańców widoczny na pocz. XX w., w 1926 r. w pobliżu starej, drewnianej świątyni podjęto decyzję o budowie nowego tymczasowego kościoła. Zamknięty we wrześniu tego samego roku kościół św. Wawrzyńca na przestrzeni lat ulegał systematycznej degradacji. Dzięki staraniom podjętym przez ówczesnego konserwatora, Tadeusza Dobrowolskiego, udało się uratować świątynię i przenieść ją do Chorzowa.
Położony we wschodniej części miasta, na Górze Wyzwolenia Kościół pw. św. Wawrzyńca ogrodzony jest kamiennym murem i otoczony zielenią wysoką. Ten drewniany obiekt został wzniesiony w konstrukcji zrębowej na podmurówce z kamienia, wraz z wieżą w konstrukcji słupowej. Rzut kościoła złożony jest z nawy na planie kwadratu, węższego zamkniętego trójbocznie prezbiterium, z prostokątną zakrystią od zachodu, wieży na planie kwadratu oraz kruchty, która przylega do zachodniej ściany nawy. Z pierwotnego wyposażenia do dzisiaj zachowała się gotycka rzeźba Pięknej Madonny z Knurowa z 1 poł. XV w. oraz rzeźba św. Anny Samotrzeciej.
Zapisy na zwiedzanie pod adresem: otwartekoscioly@nid.pl

 

Otwarte kościoły - zwiedzanie kościoła filialnego pw. św. Jerzego w Gliwicach - Ostropie
Kościół fil. pw. św. Jerzego w Gliwicach, Nauczycielska 1, 44-151 Gliwice
t 32 2348226 @ wilner@interia.pl

9 - 16 września 2018
14.00 i 16.00 zwiedzanie w dwóch turach Kościoła filialnego pw. św. Jerzego w Gliwicach-Ostropie.
Trudno jest dokładnie określić datę powstania pierwszej budowli na miejscu obecnej świątyni. Obiekt ten wzmiankowany był już w 1340 r. Wiemy natomiast, że budowla spalona została w czasie wojen husyckich. Dzisiejszy kościół św. Jerzego pochodzi prawdopodobnie z wieku XVII. Świątynia ta niedługo cieszyła się spokojem, gdyż w czasie potopu została częściowo zrujnowana przez Szwedów. Odbudowę obiektu podjęto w latach 1667-68, przy czym prezbiterium z zakrystią wymurowano z cegły, a nawę wzniesiono z drzewa.ę
Kościół pw. św. Jerzego, leżący kilka km na zachód od centrum miasta, znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego. Obiekt powstał w konstrukcji mieszanej murowano-drewnianej, nie ma wyraźnych cech stylowych za wyjątkiem oszkarpowanego prezbiterium o cechach gotyckich. Kościół jest orientowany i składa się z trzech zasadniczych części: zamkniętego trójbocznie murowanego prezbiterium, nieco szerszej nawy wykonanej w konstrukcji zrębowej, na ceglanej podmurówce, o ścianach oszalowanych gontem oraz wzniesionej na rzucie kwadratu wieży o konstrukcji słupowej, w której zlokalizowana jest kruchta. Wewnątrz brak oryginalnego wyposażenia, część przeniesiono do nowego kościoła parafialnego w Ostropie oraz Muzeum Diecezjalnego w Opolu. Na uwagę zasługują zachowane do dzisiaj barokowe polichromie z lat 1667-1668.
W dniach 23-24.09.2017 r. obchodzono jubileusz 350-lecia kościoła. Kościół pw. św. Jerzego pełni funkcje sakralne i kulturalne (koncerty, przedstawienia teatralne) oraz jest udostępniany zwiedzającym.
Zapisy na zwiedzanie pod adresem: otwartekoscioly@nid.pl

 

Otwarte kościoły - zwiedzanie zespołu drewnianego kościoła pw. św. Michała Archanioła w Parku Kościuszki
Muzeum Historii Katowic
t 32 2090021 wew. 104 @ przewodnik@mhk.katowice.pl
Park Kościuszki, Kościuszki , 40-025 Katowice 

16 września 2018
14.00 - 18.00 zapraszamy na zwiedzanie zespołu drewnianego kościoła pw. św. Michała Archanioła w Parku Kościuszki w Katowicach.
Zabytkowy zespół kościoła pw. św. Michała Archanioła znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego. Składa się z kościoła, dzwonnicy, ogrodzenia i lapidarium. Sama świątynia pochodzi z 1510 r., co oznacza, że jest najstarszym obiektem na terenie Katowic. Kościół otwierany jest wyłącznie na specjalne okazje. W ramach EDD goście będą mogli zwiedzić wnętrze drewnianej budowli, a osoby zainteresowane historią świątyni, budownictwem drewnianym czy obyczajowością religijną zapraszamy do udziału w oprowadzaniu przez przewodnika.
Oprowadzanie po zespole w dwóch turach o godz. 14.00 i 16.00.
Dzieci odwiedzające kościół zapraszamy do wzięcia udziału w grze terenowej/questingu na terenie zespołu. Aby ukończyć zabawę, uczestnicy będą musieli szukać, mierzyć, odpowiadać na pytania, liczyć itp.

Tagi: Europejskie Dni Dziedzictwa Kulturowego Niepodległa dla wszystkich

PDF Print